Θανατογνωσία: Αρχαιότητα, θάνατος, και συλλογική μνήμη [Συζήτηση με την Αλεξάνδρα Αλεξανδρίδου]

Η συζήτηση εστιάζει στις πρακτικές του θανάτου στην αρχαία Αθήνα, την κοινωνική σημασία του δημόσιου σήματος και τη μνήμη των νεκρών. Η Αλεξάνδρα αναλύει πώς οι ταφικές πρακτικές και τα δημόσια μνημεία ενίσχυσαν την πολιτική ταυτότητα και τη συλλογικότητα στην Αθηναϊκή κοινωνία, ενώ αναφέρεται και στην παιδική θνησιμότητα και τη σημασία των γυναικών στην κοινωνία της εποχής. Η συζήτηση εστιάζει στην αντιμετώπιση της απώλειας και του θανάτου, εξετάζοντας τις διαφορές μεταξύ δημόσιας και ιδιωτικής έκφρασης πένθους, τη νομοθεσία που διέπει την ταφή, καθώς και τα διδάγματα που μπορούμε να αντλήσουμε από την αρχαιότητα. Αναλύεται η σημασία της συλλογικής μνήμης και η διαδικασία του πένθους, καθώς και η εκπαίδευση γύρω από το θάνατο και η διασύνδεση ανθρωπολογίας και αρχαιολογίας.

Η Αλεξάνδρα Αλεξανδρίδου είναι Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στην Αθήνα από το 1998 έως το 2002 και συνέχισε στην Οξφόρδη, όπου ολοκλήρωσε μεταπτυχιακό το 2004 και διδακτορικό το 2008 ως υπότροφος του ΙΚΥ. Η διατριβή της για την πρώιμη μελανόμορφη κεραμική της Αττικής εκδόθηκε το 2011 από τον εκδοτικό οίκο Brill. Από το 2012 έως το 2017 εργάστηκε ως μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βρυξελλών. Ως κλασικός αρχαιολόγος ειδικεύεται στη μελέτη κεραμικής και ταφικών εθίμων των πρώιμων ιστορικών και αρχαϊκών χρόνων, από το 1200 έως το 600 π.Χ., με έμφαση στην Αττική και τις Κυκλάδες. Έχει μελετήσει υλικό από θέσεις όπως Θορικός, Καλαύρεια, Κύθνος, Δεσποτικό και Σκιάθος, ενώ τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν την εξέλιξη της λατρείας στα πρώιμα ιερά, την ειδωλοπλαστική και την κεραμική τεχνολογία. Έχει δημοσιεύσει άρθρα σε ελληνικά και διεθνή περιοδικά και συμμετάσχει σε πάνω από πενήντα συνέδρια. Ως πεδίαρχη αρχαιολόγος έχει λάβει μέρος σε ανασκαφές σε Αντικύθηρα, Δεσποτικό, Κύθνο και Σκιάθο. Από το 2012 είναι μέλος της ομάδας στο Δεσποτικό, από το 2015 στο Θορικό, ενώ το 2021 έως το 2023 συνδιεύθυνε την ανασκαφή στη Λαθούριζα Βάρης και από το 2022 την πανεπιστημιακή ανασκαφή στη Δουρούτη Ιωαννίνων.